ଏକ ଦୃଷ୍ଟିରେ

ହରେକୃଷ୍ଣ  ମହତାବ ରାଜ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥାଗାରର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରଥମ ପଞ୍ଚବାର୍ଷିକ ଯୋଜନାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ସରକାର ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ପାଠାଗାର ଭିତ୍ତିଭୂମିର ବିକାଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ। ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିବା ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି କୋଠାଟି ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ପ୍ରାୟ ତିନି ଏକର ଜମି ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ। ୧୯୬୭ ମସିହାରେ, ଜାତିର ପିତା ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ସ୍ୱରୂପ ଏହି ପରିସରକୁ ଗାନ୍ଧୀ ଭବନ ଭାବରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୮୬ ମସିହାରେ ବିକାଶର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା , ଯେତେବେଳେ ସାର୍ବଜନୀନ ପାଠାଗାର ସେବାର ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଧିକାରୀ ପ୍ରଫେସର ଡ଼ଃ ଡି.ଆର. କାଳିଆଙ୍କୁ ଏହାର ନବୀକରଣ ଏବଂ ଆଧୁନିକୀକରଣର ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ୧୯୮୭ ମସିହାରେ  ଏହି ନବୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହି କୋଠା ଦୁଇଟି ପାଠାଗାରକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିପାରିଥିଲା - ରାଜ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପାଠାଗାର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ରାଜ୍ୟ ପାଠାଗାର ଏବଂ ସହରର ସାର୍ବଜନୀନ ପାଠାଗାର ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପାଠାଗାର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଭୁବନେଶ୍ୱର ସାର୍ବଜନୀନ ପାଠାଗାର। ସେହି ବର୍ଷ, ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ଅନୁଷ୍ଠାନର ନାମ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ‘ହରେକୃଷ୍ଣ  ମହତାବ ରାଜ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥାଗାର’ ନାମରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିଲା । ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥପତି ଥିଲେ ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ । ବର୍ତ୍ତମାନ, ରାଜ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥାଗାର  ଏକ ସନ୍ଦର୍ଭ ଏବଂ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ଏହି କୋଠାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସାର୍ବଜନୀନ ପାଠାଗାର ମଧ୍ୟ ରହିଛି, ଯାହା ସହରର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପାଠାଗାର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ଏବଂ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ପାଠାଗାରର  ସମସ୍ତ ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରେ।